Truri ka disa zona që punojnë ndryshe kur njeriu bie në kontakt të vërtetë me vetvetën.

05. 12. 2025

Korteksi prefrontal apo korja, levorja parafrontale e trurit, është një pjesë e dhomës së tij ku merren vendime të vështira. Kur jemi të mbrojtur, truri punon si strehë për arsyetime. Kur jemi të sinqertë, ai qetësohet dhe lëshon kontrollin e tepërt, duke lejuar mendjen të mos mbrohet nga çdo gjë. Kjo qetësi e trurit i hap rrugë një lloj qartësie të thellë e të kjartë, se nuk është e nevojshme të mbrohemi për çdo gjë, sepse kjo mënyrë e të mbrojturit pasqyron një pamje të rrejshme se kush jemi në të vërtetë. Pamjet e trilluara se kush jemi në të vërtetë, shkaktojnë dëme të mëdha në përsonalitetin dhe në karakterin tone të trilluar artificialisht.

Sistemi limbik apo truri emocional, është qendër emocionale dhe i ndez reagimet tona të ndryshme gjatë jetës. Ndërsa amigdala apo bajamet e trurit janë ajo pjesë e tij që ndez alarme në brendinë tonë. Kur i sheh emocionet pa gjykim, amigdala e trurit nuk shpërthen. Fillon të mësojë se e vërteta nuk është kërcënim, por lirim nga një barrë e së shkuarës, bajtur për se rëndi mbi trupin, emocionet dhe mbi shpirtin tonë. Pra është një strukture që ndez frikën, alarmet, reagimet mbrojtëse dhe ngarkesat e ndryshme emocionale.

Insula trunore apo ishulli i trurit, Kjo zonë e trurit është ura lidhëse e tij mes trupit, vendi ku emocionet përkthehen në ndjesi të brendëshme dhe në intuitë trupore duke u lidhë me vetëndjesinë. Njerëzit që arrijnë nivel më të thellë sinqeriteti ndjejnë më shumë qetësi. Ndjejn rrahjet e zemrës, gungat e vogla emocionale. Më së shumti – ndjejnë atë që zakonisht e quajmë intuitë. Kur vetja pranohet plotësisht ashtu si është, insula apo ishulli i trurit punon më qartë dhe më qetë.

Default Mode Network (DMN), është rrjeti i brendshëm që punon kur njeriu rri me veten. Kur jemi të humbur në ankth, DMN, kurë na ndizen historitë e frikës. Kur jemi të sinqertë, DMN ndryshon ritmin. Ul zhurmën. Nuk na dërgon më skenarë të rremë. Fillon të krijojë një hartë më të mirë të vetes. Këtu shfaqen përjetimet që shpesh duken “kulmore”: dituri të qeta, ndjesi kuptimi, mbyllje plagësh të vjetra pa dramë. Nuk është eufori, nuk është ekstazë. Është një gjendje si kur lirohesh nga një tension që nuk e dije se e kishe. Si kur trupi merr frymë normalisht për herë të parë pas shumë kohësh. Si kur mendja i tregon vetes të vërtetën pa shkop, pa shpatë, pa mbrojtës. Shkurt shprehur, Rrjeti i Modalitetit të Parazgjedhur, DMN, është hapsira e mendimit të brendshëm, ku njeriu reflekton, kujton, imagjinon, fantazon, ndërton kuptimin për vetën dhe formon harten e brendshme, që e orienton individin emocionalisht, trupërisht dhe mendërishtë.

Në psikologjinë e përjetimeve kulmore, Maslow e përshkruante si çast ku njeriu prek një formë të së vërtetës që është e tij, por po aq e lidhur me botën. Si një minutë e brendshme ku të gjitha gjërat marrin kuptim. Por ai theksonte diçka: këto momente shfaqen kur njeriu bëhet i sinqertë me përmasën e vet njerëzore, jo kur përpiqet të jetë i fortë, perfekt apo i padukshëm. Sa më holistikisht e shohim veten, aq më lehtë truri e lejon këtë përjetim. Nuk ka asgjë mistike këtu. Thjesht një tru që nuk lufton më me veten.

Këto vlera që u folën më lartë për të gjitha zonat e trurit, është marr parasysh gjendja normale e funksionimit të këtyre zonave trunore apo gjendja e shëndetit normal të funksionimit të tyre. Në të kundërtën, kur shëndeti i këtyre zonave trunore nuk është në nivel të duhur, funksionimi i tyre çrregullohet masivisht, sipas hulumtimeve të ndryshme shkencor të psikologëve holistic dhe hulumtusëve tjerë të shëndetit në fusha të ndryshme. Për këtë arsye, autor të ndryshëm të hulumtimit në fushën e shndetit, fizik, biologjik, fiziologjik, psikologjik, psikiatrik, neuropsikiatrik, sociologjik e pedagogjik , kanë ardhë në përfundim, se mirëmbajtja e ekuilibrit të shëndetit mendor, emocional, shpirtëro, moral e human, është domosdoshmëri e kohës dhe do të jetë përjetësisht si domosdoshmëri e tillë.

I juaj,

Mësuesi Isë

/0 Comments/by

Egoja, mekanizmat mbrojtës, Jungu dhe vetëvështrimi holistik

02. 12. 2025

Kur e shikojmë vetën në mënyrë holistike dhe të sinqertë, bashkohen natyrshëm mes veti: Egoja, mekanizmat mbrojtës dhe qëndrimet e jungut.

Egoja është “unë-i i përditshëm”, që udhëheq jetën tonë mes njerëzve. Egoja mundohet të mbajë ekuilibrin, dinjitetin dhe imazhin tonë që e posedojmë gjatë jetës. Kur fillon ta shohësh vetën në mënyrë të sinqertë e në mënyrë holistike, Egoja, edhe pse nuk zhduket nga ne, ajo pushon së luftuari, pushon së udhëhequri me jetën tonë. Ajo ndalon së krijuari histori për të mbrojtur veten. Fillon t’i pranojë pjesët e pakëndëshme që zakonisht i shtyn anash. Në këtë pikë, egoja bëhet më e qetë dhe më e mençur.

Mekanizmat mbrojtës, kur nuk jemi të sinqertë me vetën, mekanizmat mbrojtës punojnë pa pushim. Arsyetojmë, mohojmë, projeksionojmë e zbukurojmë. Mekanizmat tanë mbrojtës janë si roje që nuk na lënë të hyjmë në dhomën e vërtetë të vetes. Por kur fillon të shohësh veten holistikisht, rojet lodhen. Nuk kanë më pse të qëndrojnë në gatishmëri, sepse ti vetë po hyn me qetësi në atë dhomë. Atëherë mekanizmat bëhen më të butë dhe vendin e tyre e zë vetëdija e pjekur. Mekanizmat mbrojtës përherë synojnë, mangësitë dhe mossukseset tona, ti arsyetojnë me pengesat që naj bëjnë tjerët, ti realizojmë dëshirat dhe synimet tona, kurse vetëdija e pjekur, i vë në pah edhe pengesat që ia bëjmë vetit për ti realizuar dëshirat dhe synimet tona gjatë jetës, i vë në pah edhe mosaftësit përsonale që na dalin para si pengesa.

Qëndrimet e Jungut, sipas tij njeriu ka shumë shtresa: ka shtresa personale, ka hije, ka arketipa, ka vetvetësinë (Self). Kur arrin të shohësh veten pa frikë, pa fasada, ndodh një lloj afrimi me Hijen – pjesët që nuk i kemi dashur, por që janë tonat. Aty fillon të kuptosh se ajo që ke shmangur ndoshta nuk është armik. Mund të jetë plagë, talent i fshehur, energji e bllokuar. Ky kontakt me Hijen i zgjat hapat drejt Self-it apo vetëvetës – drejt atij vendi të brendshëm ku njeriu ndihet i tëri, pa u çarë në copa. Në këtë pikë, holizmi dhe sinqeriteti ndaj vetës bëhen pjesë e një procesi që te Jungu quhet individuim. Nuk ka më lojë rolësh. Nuk ka më gjysmë-të-vërteta. Njeriu fillon t’i përputhë brendësitë me atë që bën në botë. Dhe këtu nis pjekuria e vërtetë sipas Karl Jung.

Çfarë ndodh praktikisht me pjekurinë e vërtetë? Fillon ti vëresh gjurmët e emocioneve dhe motiveve tua në trup. Fillon të kuptosh pse mendja sillet rreth disa çështjeve të brendëshme e të jashtme. Fillon të dallosh kur flet egoja, kur flet frika, e kur flet vetja e thellë dhe fillon të duket sikur njeriu brenda teje bëhet më i plotë. Në botën tonë të brendshëm egzistojnë dy individ apo dy persona. Përsoni i mire dhe përsoni jo i mire. Me cilin person rrim e shoqërohemi më shumë dhe e përkrahim gjatë jetës, ai do të bëhehemi. Nëse rrim e shoqërohesh dhe e përkrahim më shumë, përsonin e mire, i mire do të bëhem, nëse rri e shoqërohesh dhe e përkrah përsonin jo të mire, jo i mire do të bëhem.

I juaj,

Mësuesi Isë

/0 Comments/by

Çfarë kuptimi ka kurë arrij t’a shikojë vetën në mënyrë holistike dhe të sinqert

01. 12. 2025

Kur njeriu fillon ta shohë veten në mënyrë holistike dhe të sinqert, zakonisht ndodh një ndryshim i butë tek ai, por i thellë në mënyrën si e kupton jetën dhe vetvetën njeriu.Thën shkurt, natyrshëm dhe troç, shikimi holistik i vetës është kur e sheh të gjithë mozaikun përsonal, jo vetëm një copëz të mozaikut. Nuk e trajton vetën si mendje më vete, trup më vete, emocione më vete, por si një tërësi që lidhet nga brenda, e cila nuk ka kurrfar kuptimi të përceptohet si e ndarë tërsia në fjalë. Filloj të kuptoj pse reagimet, sjelljet, ngarkesat, dëshirat dhe frikërat e mia kanë një histori dhe një logjikë të përbashkët përbrenda vetës. Pa këtë kuptueshmëri nuk njihet drejtë e mire vetëvetja.

Sinqeriteti me vetën është faza kur nuk ke më nevojë të mbrosh imazhin që e ke ndërtuar më parë. I lejon vetës të shoh gjërat pa justifikime, pa arsyetime dhe pa role sociale. Thjesht: “kjo është ajo që po e ndjej… kjo është ajo që po më ndodh… ky jam unë”, pa dëshirën që të fshihem pas maskave si madhështor, në raport me tjerët. Kur këto dy gjëra bashkohen, zakonisht ndodh diçka e rëndësishme: Ndjeshmëria ndaj vetës rritet, bëhem më i butë me veten dhe më i fortë me të vërtetën. Tensionet e fshehura tregojnë origjinën e tyre. Motivimet e vërteta bëhen më të qarta. Marrëdhëniet marrin një ton më të pjekur. Vendimet bëhen më të matura.

Nuk është ndonjë përjetim mistik kjo që u tha më lartë, ndonjë imagjinatë dhe fantazi e trilluar. Është thjesht ai moment kur të duket sikur dikush e ka larguar mjegullën prej teje dhe ti më në fund po del përballë vetës ashtu siç je. Jo si duhet të jesh, jo si ke dëshirë të jesh në opinion, jo si të kanë mësuar të jesh, por si të rreh zemra jote në thelb, ai që je në të vërtetë. Këtë të vërtetë e pasqyron objektivisht pa kurrfar lajkash e pa maskime intuita, gjuha e vërtetë e zemrës, e cila nuk pyet, ta don apo nuk ta do shpirti, pasqyrimin real se kush je në të vërtetë.

“Psikologjija Holistike fokusohet në trupin, mendjen e shpirtin e njeriut, duke i ndihmuar atij në rivendosjen e ekuilibrit midis tyre dhe në zgjidhjen e shërimit të traumave emocionale. Kjo punë sheruse e fuqizon njeriun të transformoi vetën dhe të bëhet përsoni që ka qenë gjithmonë thellë brenda vetës”. Dr. Nikole Lepera.

I juaj,

Mësuesi Isë

/0 Comments/by